ΑΛΚΙΔΑΜΑΣ, ΠΕΡΙ ΣΟΦΙΣΤΩΝ

Κείμενο : Ἀλκιδάμαντος, Περὶ σοφιστῶν, 15-16

Στο κείμενο που ακολουθεί ο Αλκιδάμας υποστηρίζει ότι ο προφορικός λόγος είναι δυσκολότερος αλλά και ανώτερος από τον γραπτό καθώς παρέχει σημαντικά πλεονεκτήματα στον ρήτορα.

[15] δεινὸν δ᾽ ἐστὶ τὸν ἀντιποιούμενον φιλοσοφίας {ἀντιλέγειν} καὶ παιδεύσειν ἑτέρους ὑπισχνούμενον, ἂν μὲν ἔχῃ γραμματεῖον ἢ βιβλίον, δεικνύναι δύνασθαι τὴν αὑτοῦ σοφίαν, ἂν δὲ τούτων ἄμοιρος γένηται, μηδὲν τῶν ἀπαιδεύτων βελτίω καθεστάναι, καὶ χρόνου μὲν δοθέντος δύνασθαι λόγον ἐξενεγκεῖν, εὐθέως δὲ περὶ τοῦ προτεθέντος ἀφωνότερον εἶναι τῶν ἰδιωτῶν, καὶ λόγων μὲν τέχνας ἐπαγγέλλεσθαι, τοῦ δὲ λέγειν μηδὲ μικρὰν δύναμιν ἔχοντ᾽ ἐν ἑαυτῷ φαίνεσθαι. καὶ γὰρ ἡ μελέτη τοῦ γράφειν ἀπορίαν τοῦ λέγειν πλείστην παραδίδωσιν. [16] ὅταν γάρ τις ἐθισθῇ κατὰ μικρὸν ἐξεργάζεσθαι τοὺς λόγους καὶ μετ᾽ ἀκριβείας καὶ ῥυθμοῦ τὰ ῥήματα συντιθέναι, καὶ βραδείᾳ τῇ τῆς διανοίας κινήσει χρώμενος ἐπιτελεῖν τὴν ἑρμηνείαν, ἀναγκαῖόν ἐστι τοῦτον, ὅταν εἰς τοὺς αὐτοσχεδιαστοὺς ἔλθῃ λόγους, ἐναντία πράσσοντα ταῖς συνηθείαις ἀπορίας καὶ θορύβου πλήρη τὴν γνώμην ἔχειν, καὶ πρὸς ἅπαντα μὲν δυσχεραίνειν, μηδὲν δὲ διαφέρειν τῶν ἰσχνοφώνων, οὐδέποτε δ᾽ εὐλύτῳ τῇ τῆς ψυχῆς ἀγχινοίᾳ χρώμενον ὑγρῶς καὶ φιλανθρώπως μεταχειρίζεσθαι τοὺς λόγους.

Παρατηρήσεις

1)Να μεταφράσετε το τμήμα : « δεινὸν δ’ ἐστὶ τὸν ἀντιποιούμενον … ἐν ἑαυτῷ φαίνεσθαι.»

2)«καὶ γὰρ ἡ μελέτη τοῦ γράφειν ἀπορίαν τοῦ λέγειν πλείστην παραδίδωσιν.»: Πώς αιτιολογεί ο Αλκιδάμας τον παραπάνω ισχυρισμό του; (σύντομη απάντηση)

3)α. «δεινὸν δ᾽ ἐστὶ τὸν ἀντιποιούμενον φιλοσοφίας {ἀντιλέγειν} καὶ παιδεύσειν ἑτέρους ὑπισχνούμενον, ἂν μὲν ἔχῃ γραμματεῖον ἢ βιβλίον, δεικνύναι δύνασθαι τὴν αὑτοῦ σοφίαν, ἂν δὲ τούτων ἄμοιρος γένηται, μηδὲν τῶν ἀπαιδεύτων βελτίω καθεστάναι,[…]» : Στο παραπάνω απόσπασμα να εντοπίσετε τον/τους υποθετικό /ούς λόγο/ους και να τον/τους αναγνωρίσετε ως προς το είδος. Στη συνέχεια να πραγματοποιήσετε τις αναγκαίες αλλαγές έτσι ώστε να δηλώνει/ουν την απλή σκέψη (του λέγοντος).

3)β. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των υπογραμμισμένων λέξεων.

λέξη/φράση	συντακτική αναγνώριση
i.        παιδεύσειν
ii.        λόγων
iii.        κατὰ μικρόν
iv.        κινήσει
v.        ταῖς συνηθείαις

4)α. Στο κείμενο που σας δόθηκε να εντοπίσετε τα κάτωθι και να γράψετε ό,τι σας ζητείται :

     i.       Ένα απαρέμφατο αορίστου β΄ και να γράψετε το β πληθυντικό πρόσωπο υποτακτικής του ίδιου χρόνου στην ίδια φωνή 

   ii.     Μια μετοχή που ανήκει σε φωνηεντόληκτο ρήμα της β΄ συζυγίας και να γράψετε το β΄ ενικό πρόσωπο οριστικής αορίστου β’ στην ίδια φωνή 

  iii.      Ένα ρήμα ή ρηματικό τύπο που ανήκει στην πρώτη τάξη των συνηρημένων και να γράψετε το γ΄ ενικό πρόσωπο ευκτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή

  iv.        Ένα αφωνόληκτο ρήμα/ρηματικό τύπο και να γράψετε το απαρέμφατο του παρακειμένου

    v.     Ένα απαρέμφατο που ανήκει σε φωνηεντόληκτο ρήμα της β΄ συζυγίας και να γράψετε το γ ΄ πληθυντικό πρόσωπο προστακτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή 

4)β. «[…] τὰ ῥήματα συντιθέναι, καὶ βραδείᾳ τῇ τῆς διανοίας κινήσει χρώμενος ἐπιτελεῖν τὴν ἑρμηνείαν […]»: Να μεταφέρετε όλους τους κλιτούς ονοματικούς τύπους στον αντίθετο αριθμό.