Ἱσοκράτους, Ἀρχίδαμος, 49-52

Ἱσοκράτους, Ἀρχίδαμος, 49-52 

Το 366 π.Χ οι σύμμαχοι της Σπάρτης υπέγραψαν συνθήκη ειρήνης με τους Θηβαίους, με την οποία αναγνωριζόταν η ανεξαρτησία της Μεσσήνης, γεγονός που έπληττε τα σπαρτιατικά συμφέροντα. Ο διάδοχος του σπαρτιατικού θρόνου Αρχίδαμος, στον ομώνυμο λόγο που έγραψε Ισοκράτης, τοποθετείται αρνητικά απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις. Από το παρακάτω απόσπασμα του λόγου του, προκύπτει ότι η ειρήνη θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή στη συγκεκριμένη περίπτωση, υπό ορισμένες όμως προϋποθέσεις.

 Ὧν ὑπαρχόντων οὐκ ἔστιν ὅπως οὐκ ἄμεινον πράξομεν τῶν μηδετέρου τούτων πολλὴν ἐπιμέλειαν πεποιημένων. [49] Κατηγοροῦσι δέ τινες τοῦ πολέμου, καὶ διεξέρχονται τὴν ἀπιστίαν αὐτοῦ, τεκμηρίοις ἄλλοις τε πολλοῖς χρώμενοι καὶ μάλιστα τοῖς περὶ ἡμᾶς γεγενημένοις, καὶ θαυμάζουσιν εἴ τινες οὕτω χαλεπῷ καὶ παραβόλῳ πράγματι πιστεύειν ἀξιοῦσιν. Ἐγὼ δὲ πολλοὺς μὲν οἶδα διὰ τὸν πόλεμον μεγάλην εὐδαιμονίαν κτησαμένους, πολλοὺς δὲ τῆς ὑπαρχούσης ἀποστερηθέντας διὰ τὴν εἰρήνην · [50] οὐδὲν γὰρ τῶν τοιούτων ἐστὶν ἀποτόμως οὔτε κακὸν οὔτ᾽ ἀγαθόν, ἀλλ᾽ ὡς ἂν χρήσηταί τις τοῖς πράγμασι καὶ τοῖς καιροῖς, οὕτως ἀνάγκη καὶ τὸ τέλος ἐκβαίνειν ἐξ αὐτῶν. Χρὴ δὲ τοὺς μὲν εὖ πράττοντας τῆς εἰρήνης ἐπιθυμεῖν · ἐν ταύτῃ γὰρ τῇ καταστάσει πλεῖστον ἄν τις χρόνον τὰ παρόντα διαφυλάξειεν · τοὺς δὲ δυστυχοῦντας τῷ πολέμῳ προσέχειν τὸν νοῦν · ἐκ γὰρ τῆς ταραχῆς καὶ τῆς καινουργίας θᾶττον ἂν μεταβολῆς τύχοιεν. ὧν ἡμεῖς δέδοικα μὴ τἀναντία πράττοντες φανῶμεν · [51] ὅτε μὲν γὰρ ἐξῆν ἡμῖν τρυφᾶν, πλείους τοὺς πολέμους ἐποιούμεθα τοῦ δέοντος, ἐπειδὴ δ᾽ εἰς ἀνάγκην καθέσταμεν ὥστε κινδυνεύειν, ἡσυχίας ἐπιθυμοῦμεν καὶ περὶ ἀσφαλείας βουλευόμεθα. Καίτοι χρὴ τοὺς βουλομένους ἐλευθέρους εἶναι τὰς μὲν ἐκ τῶν ἐπιταγμάτων συνθήκας φεύγειν ὡς ἐγγὺς δουλείας οὔσας, ποιεῖσθαι δὲ τὰς διαλλαγάς, ὅταν ἢ περιγένωνται τῶν ἐχθρῶν ἢ τὴν δύναμιν τὴν αὑτῶν ἐξισώσωσιν τῇ τῶν πολεμίων · ὡς τοιαύτην ἕκαστοι τὴν εἰρήνην ἕξουσιν, οἵαν περ ἂν τοῦ πολέμου ποιήσωνται τὴν κατάλυσιν. [52] Ὧν ἐνθυμουμένους χρὴ μὴ προπετῶς ὑμᾶς αὐτοὺς ἐμβαλεῖν εἰς αἰσχρὰς ὁμολογίας, μηδὲ ῥᾳθυμότερον ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἢ τῶν ἄλλων φανῆναι βουλευομένους.

 ἀποτόμως: απόλυτα.

 καινουργία: πολιτική αλλαγή.

 αἱ ἐκ τῶν ἐπιταγμάτων συνθῆκαι: οι συνθήκες που επιβάλλονται αναγκαστικά.

 διαλλαγή: συνδιαλλαγή, συμφιλίωση.

Β1. Να μεταφράσετε την § 49 του κειμένου: «Κατηγοροῦσι δέ τινες τοῦ πολέμου, καὶ διεξέρχονται τὴν ἀπιστίαν αὐτοῦ, … ἀποστερηθέντας διὰ τὴν εἰρήνην». Μονάδες 10

Β2. Να αναφέρετε πότε θα πρέπει να επιλέγει κανείς την ειρήνη και πότε τον πόλεμο, σύμφωνα με τον Αρχίδαμο (4 μονάδες) και να εκθέσετε τους λόγους για τους οποίους ο τελευταίος ασκεί κριτική στους Σπαρτιάτες (6 μονάδες). Μονάδες 10

Β3. α. Να γράψετε ό,τι ζητείται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:

• προσέχειν: τα απαρέμφατα όλων των χρόνων της ίδιας φωνής.

• οἶδα: το β’ ενικό πρόσωπο της Προστακτικής του Ενεστώτα.

• κτησαμένους: το β’ ενικό πρόσωπο της Οριστικής του Παρατατικού.

Β3. β. Να γράψετε για την κάθε λέξη που έχει επισημανθεί, τον αντίστοιχο τύπο στον άλλον αριθμό: «Ὧν ὑπαρχόντων οὐκ ἔστιν ὅπως οὐκ ἄμεινον πράξομεν τῶν μηδετέρου τούτων πολλὴν ἐπιμέλειαν πεποιημένων. Κατηγοροῦσι δέ τινες τοῦ πολέμου, καὶ διεξέρχονται τὴν ἀπιστίαν αὐτοῦ, τεκμηρίοις ἄλλοις τε πολλοῖς χρώμενοι καὶ μάλιστα τοῖς περὶ ἡμᾶς γεγενημένοις, καὶ θαυμάζουσιν εἴ τινες οὕτω χαλεπῷ καὶ παραβόλῳ πράγματι πιστεύειν ἀξιοῦσιν.»: Μονάδες 10

 Β4. α. «Χρὴ δὲ τοὺς μὲν εὖ πράττοντας τῆς εἰρήνης ἐπιθυμεῖν · ἐν ταύτῃ γὰρ τῇ καταστάσει πλεῖστον ἄν τις χρόνον τὰ παρόντα διαφυλάξειεν · τοὺς δὲ δυστυχοῦντας τῷ πολέμῳ προσέχειν τὸν νοῦν · ἐκ γὰρ τῆς ταραχῆς καὶ τῆς καινουργίας θᾶττον ἂν μεταβολῆς τύχοιεν. ὧν ἡμεῖς δέδοικα μὴ τἀναντία πράττοντες φανῶμεν · ὅτε μὲν γὰρ ἐξῆν ἡμῖν τρυφᾶν, πλείους τοὺς πολέμους ἐποιούμεθα τοῦ δέοντος […] »

 - Να γράψετε τη συντακτική λειτουργία των όρων που έχουν επισημανθεί.

- «τοὺς δυστυχοῦντας»: Να αναλύσετε τη μετοχή στην αντίστοιχη δευτερεύουσα πρόταση.

Β4. β. Να γράψετε τις προτάσεις που εντοπίζονται στο απόσπασμα και να αναφέρετε το είδος τους. «[…] · ὡς τοιαύτην ἕκαστοι τὴν εἰρήνην ἕξουσιν, οἵαν περ ἂν τοῦ πολέμου ποιήσωνται τὴν κατάλυσιν. Ὧν ἐνθυμουμένους χρὴ μὴ προπετῶς ὑμᾶς αὐτοὺς ἐμβαλεῖν εἰς αἰσχρὰς ὁμολογίας, μηδὲ ῥᾳθυμότερον ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἢ τῶν ἄλλων φανῆναι βουλευομένους..» Μονάδες 10