Ἱσοκράτους, Πανηγυρικός, 115-118

Ἱσοκράτους, Πανηγυρικός, 115-118

Η κατάσταση των ελληνικών πόλεων μετά την επιβολή της Ανταλκιδείου ειρήνης

Για να υποστηρίξει την άποψή του ότι οι Αθηναίοι δικαιούνταν ηγετικό ρόλο σε μια μελλοντική πανελλήνια εκστρατεία εναντίον των Περσών, ανάμεσα στα άλλα, ο ρήτορας στην αρχή αυτού του τμήματος του λόγου του, του συμβουλευτικού, υπενθύμισε ότι μετά την ήττα στον πελοποννησιακό πόλεμο και την ανάληψη της ηγεμονίας από τους Λακεδαιμονίους επικράτησαν στον ελλαδικό χώρο οι τυραννικές πρακτικές και η ηθική εξαχρείωση. Και συνεχίζει:

[115] Καὶ μὴν οὐδὲ τὴν παροῦσαν εἰρήνην, οὐδὲ τὴν αὐτονομίαν τὴν ἐν ταῖς πολιτείαις μὲν οὐκ ἐνοῦσαν ἐν δὲ ταῖς συνθήκαις ἀναγεγραμμένην, ἄξιον ἑλέσθαι μᾶλλον ἢ τὴν ἀρχὴν τὴν ἡμετέραν. τίς γὰρ ἂν τοιαύτης καταστάσεως ἐπιθυμήσειεν, ἐν ᾗ καταποντισταὶ μὲν τὴν θάλατταν κατέχουσι, πελτασταὶ δὲ τὰς πόλεις καταλαμβάνουσιν, [116] ἀντὶ δὲ τοῦ πρὸς ἑτέρους περὶ τῆς χώρας πολεμεῖν ἐντὸς τείχους οἱ πολῖται πρὸς ἀλλήλους μάχονται, πλείους δὲ πόλεις αἰχμάλωτοι γεγόνασιν ἢ πρὶν τὴν εἰρήνην ἡμᾶς ποιήσασθαι, διὰ δὲ τὴν πυκνότητα τῶν μεταβολῶν ἀθυμοτέρως διάγουσιν οἱ τὰς πόλεις οἰκοῦντες τῶν ταῖς φυγαῖς ἐζημιωμένων· οἱ μὲν γὰρ τὸ μέλλον δεδίασιν, οἱ δ’ ἀεὶ κατιέναι προσδοκῶσιν. [117] τοσοῦτον δ’ ἀπέχουσι τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς αὐτονομίας, ὥσθ’ αἱ μὲν ὑπὸ τυράννοις εἰσί, τὰς δ’ ἁρμοσταὶ κατέχουσιν, ἔνιαι δ’ ἀνάστατοι γεγόνασι, τῶν δ’ οἱ βάρβαροι δεσπόται καθεστήκασιν· οὓς ἡμεῖς διαβῆναι τολμήσαντας εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ μεῖζον ἢ προσῆκεν αὐτοῖς φρονήσαντας [118] οὕτω διέθεμεν, ὥστε μὴ μόνον παύσασθαι στρατείας ἐφ’ ἡμᾶς ποιουμένους ἀλλὰ καὶ τὴν αὑτῶν χώραν ἀνέχεσθαι πορθουμένην, καὶ διακοσίαις καὶ χιλίαις ναυσὶν περιπλέοντας εἰς τοσαύτην ταπεινότητα κατεστήσαμεν, ὥστε μακρὸν πλοῖον ἐπὶ τάδε Φασήλιδος μὴ καθέλκειν, ἀλλ’ ἡσυχίαν ἄγειν καὶ τοὺς καιροὺς περιμένειν, ἀλλὰ μὴ τῇ παρούσῃ δυνάμει πιστεύειν.

ΙΙ. Παρατηρήσεις

1.      Από το κείμενο που σας δόθηκε να μεταφράσετε το επισημασμένο με έντονη γραφή χωρίο. (μον. 10)

2.      α) Με βάση το κείμενο να παρουσιάσετε σύντομα τα αποτελέσματα της Ανταλκιδείου ειρήνης για τις ελληνικές πόλεις β) «τῶν δ’ οἱ βάρβαροι δεσπόται καθεστήκασιν·» :  Μια από τις συνέπειες της ειρήνης τη συνοψίζει ο ρήτορας στην παραπάνω φράση. Πώς την εξηγεί ; Ποια διαφορά προβάλλει ανάμεσα στο παρόν (την εποχή που εκφωνεί τον λόγο) και το παρελθόν (τα περασμένα ηρωικά κατορθώματα των Ελλήνων); (μον. 10)

3.   α) οἱ μὲν γὰρ τὸ μέλλον δεδίασιν, οἱ δ’ ἀεὶ κατιέναι προσδοκῶσιν. [117] τοσοῦτον δ’ ἀπέχουσι τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς αὐτονομίας, ὥσθ’ αἱ μὲν ὑπὸ τυράννοις εἰσί, τὰς δ’ ἁρμοσταὶ κατέχουσιν, ἔνιαι δ’ ἀνάστατοι γεγόνασι, τῶν δ’ οἱ βάρβαροι δεσπόται καθεστήκασιν

·

    i.  κατιέναι :  να γραφεί το β΄ πληθυντικό πρόσωπο ενεστώτα στην οριστική και την προστακτική (μον. 2)

 ii.      προσδοκῶσιν : να γραφεί το γ΄ ενικό πρόσωπο ευκτικής ενεστώτα και το απαρέμφατο ενεστώτα. (μον. 2)

 iii.  καθεστήκασιν : να γραφεί το απαρέμφατο του ίδιου χρόνου και το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο υποτακτικής αορίστου Β’ (μον. 2)

β) τίς γὰρ ἂν τοιαύτης καταστάσεως ἐπιθυμήσειεν, ἐν ᾗ καταποντισταὶ μὲν τὴν θάλατταν κατέχουσι, πελτασταὶ δὲ τὰς πόλεις καταλαμβάνουσιν, […]

Να μεταφέρετε τις υπογραμμισμένες λέξεις στον αντίθετο αριθμό. (μον. 4)

  

4.      α) τίς γὰρ ἂν τοιαύτης καταστάσεως ἐπιθυμήσειεν, ἐν ᾗ καταποντισταὶ μὲν τὴν θάλατταν κατέχουσι, […]

Να αναγνωριστούν συντακτικώς οι προτάσεις (μον. 4)

β) […] ἀντὶ δὲ τοῦ πρὸς ἑτέρους περὶ τῆς χώρας πολεμεῖν ἐντὸς τείχους οἱ πολῖται πρὸς ἀλλήλους μάχονται, πλείους δὲ πόλεις αἰχμάλωτοι γεγόνασιν ἢ πρὶν τὴν εἰρήνην ἡμᾶς ποιήσασθαι, διὰ δὲ τὴν πυκνότητα τῶν μεταβολῶν ἀθυμοτέρως διάγουσιν οἱ τὰς πόλεις οἰκοῦντες τῶν ταῖς φυγαῖς ἐζημιωμένων

Να αναγνωριστούν συντακτικώς οι επισημασμένες με έντονη γραφή λέξεις (μον. 5)

  

            γ) […] ἀλλὰ καὶ τὴν αὑτῶν χώραν ἀνέχεσθαι πορθουμένην,[…]

Να αναλυθεί η μετοχή σε αντίστοιχη πρόταση (μον. 1)