ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

(για τους μαθητές ανθρωπιστικού προσανατολισμού

της Β και της Γ τάξης του Λυκείου)

1.      Διαβάζω το κείμενο 2-3 φορές προσεκτικά

2.      Σημειώνω ρήματα

3.      Χωρίζω προτάσεις (κύριες-δευτερεύουσες)

4.      Υπογραμμίζω όλα τα απαρέμφατα και τις μετοχές

5.      Συντάσσω το ρήμα (Υ, Α άμεσο, Α έμμεσο, Κ, ό,τι απομένει είναι προσδιορισμός)

6.      Υπογραμμίζω όλους τους εμπρόθετους προσδιορισμούς

7.      Εντοπίζω  όλους τους ονοματικούς προσδιορισμούς :

    Πρώτα, τους επιθετικούς και τους κατηγορηματικούς και στη συνέχεια την παράθεση και την επεξήγηση, αν υπάρχουν

8.      Εντοπίζω όλους τους επιρρηματικούς προσδιορισμούς (πλην των εμπρόθετων, που σημειώνονται εξ’ αρχής για οικονομία χρόνου):

9.      Στις πλάγιες πτώσεις προσέχω πάντα από που εξαρτώνται : 

-          Από ρήμα :  επιρρηματικοί προσδιορισμοί

-          Από όνομα : ονοματικοί προσδιορισμοί

10.  Τα απαρέμφατα και τις μετοχές τα μεταφράζω πάντα με βάση : 1) τη συντακτική τους λειτουργία και 2) τα κειμενικά συμφραζόμενα

11.  Κατά τη διάρκεια επεξεργασίας – αποδόμησης του αρχαίου κειμένου έχω πάντοτε μαζί μου τουλάχιστον 3 βιβλία αναφοράς : Γραμματική, Συνταντικό, Λεξικό.

12.  Όταν αρχίζω να μεταφράζω κινούμαι πάντα με βάση τη σύνταξη και το νόημα του κειμένου.

13.  Βρίσκω τις άγνωστες λέξεις στο λεξικό

14.  Αν κάποιο τύπο δεν τον αναγνωρίζω γραμματικά, ανατρέχω στο βιβλίο της Γραμματικής και στο αντίστοιχο κεφάλαιο (π.χ. ουσιαστικά)

15.  Αν κάποιο σύνταγμα δεν το καταλαβαίνω ή δεν μπορώ να εντοπίσω τη λειτουργία του μέσα στο κείμενο, το κυκλώνω και το αφήνω για το τέλος. Προσπαθώ να καταλάβω το νόημα από τα συμφραζόμενα και να μεταφράσω αντίστοιχα.

16.  Θυμάμαι ότι δεν εξετάζεται αναλυτική σύνταξη του κειμένου, οπότε αν μπορώ, για οικονομία χρόνου, την παραλείπω και σημειώνω μόνον τους κύριους όρους (ΡΗΜΑ, ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ, ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ/ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟ, ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ, ΜΕΤΟΧΗ)

17.  Όταν ολοκλήρωση τη μετάφραση του κειμένου (ή του αποσπάσματος που μου έχει δοθεί προς μετάφραση) το ξαναδιαβάζω προσεκτικά, για να διαπιστώσω : 1) αν συμβαδίζει με την βασική σύνταξη που έκανα και 2) αν έχει συνοχή και βγάζει νόημα αυτό που έχω γράψει.

18.  Για να απαντήσω σε ενδεχόμενη ερώτηση κατανόησης (όπως, π.χ. εύρεση του νοηματικού άξονα του θέματος, δικαιολόγηση ενός ισχυρισμού, αιτιολόγηση μιας θέσης βάσει του κειμένου) διαβάζω το εισαγωγικό σημείωμα (εξωκειμενικές πληροφορίες) και το πρωτότυπο κείμενο πολύ καλά.

19.  Για να απαντήσω στη νοηματική ερώτηση, πρέπει να έχω καταλάβει: 1) το περιεχόμενο του κειμένου (τι λέει) και 2) ποια θέση υποστηρίζει (π.χ. στους ρητορικούς λόγους, υπεράσπιση ή κατηγορία; Σ’ αυτό βοηθεί και ο τίτλος του έργου π.χ. Δημοσθένους, Κατὰ Κόνωνος αἰκείας)

20.  Υπογραμμίζω στο κείμενο τα χωρία εκείνα στα οποία πιστεύω ότι βρίσκεται η απάντηση (δεν προσθέτω δικά μου σχόλια, εκτός αν ζητείται σχολιασμός, χαρακτήρα ενός προσώπου ή μιας πράξης, κάτι που δε συνηθίζεται προς το παρόν στο αδίδακτο κείμενο)

21.  Δε μεταφράζω το κείμενο ! Παραθέτω σαφώς τα χωρία στα οποία στηρίζω την απάντησή μου αλλά συνθέτω τη δική μου απάντηση προσέχοντας τυχόν εκφραστικά ή δομικά λάθη (αρχή-μέση-τέλος)

22.  Η απάντηση κατά κύριο λόγο πρέπει να είναι σύντομη (το πολύ 15 σειρές) δεδομένου ότι το κείμενο που δίνεται δεν ξεπερνά τις 20 αράδες στερεότυπης έκδοσης.

23.  Όταν γράψω την απάντησή μου, τη διαβάζω προσεχτικά για τυχόν λάθη, διορθώσεις, προσθήκες κλπ.