Ξενοφῶντος, Λακεδαιμονίων Πολιτεία 8.4-9.2

 Ξενοφῶντος, Λακεδαιμονίων Πολιτεία 8.4-9.2

Στο έργο Λακεδαιμονίων Πολιτεία ο Ξενοφώντας ασχολείται κυρίως με το παιδαγωγικό σύστημα της Σπάρτης που είναι θεμελιωμένο στις αρχές της νομοθεσίας του Λυκούργου. Στο συγκεκριμένο απόσπασμα εξηγεί τους λόγους του μεγαλείου της και αναφέρεται στο θεσμό των πέντε εφόρων καθώς και στα μέτρα που έλαβε ο Λυκούργος για να αποφεύγουν οι Σπαρτιάτες τον ανέντιμο βίο.

Ἔφοροι οὖν ἱκανοὶ μέν εἰσι ζημιοῦν ὃν ἂν βούλωνται, κύριοι δ’ ἐκπράττειν παραχρῆμα, κύριοι δὲ καὶ ἄρχοντας μεταξὺ [καὶ] καταπαῦσαι καὶ εἶρξαί γε καὶ περὶ τῆς ψυχῆς εἰς ἀγῶνα καταστῆσαι. Τοσαύτην δὲ ἔχοντες δύναμιν οὐχ ὥσπερ αἱ ἄλλαι πόλεις ἐῶσι τοὺς αἱρεθέντας ἀεὶ ἄρχειν τὸ ἔτος ὅπως ἂν βούλωνται, ἀλλ’ ὥσπερ οἱ τύραννοι καὶ οἱ ἐν τοῖς γυμνικοῖς ἀγῶσιν ἐπιστάται, ἤν τινα αἰσθάνωνται παρανομοῦντά τι, εὐθὺς παραχρῆμα κολάζουσι. Πολλῶν δὲ καὶ ἄλλων ὄντων μηχανημάτων καλῶν τῷ Λυκούργῳ εἰς τὸ πείθεσθαι τοῖς νόμοις ἐθέλειν τοὺς πολίτας, ἐν τοῖς καλλίστοις καὶ τοῦτό μοι δοκεῖ εἶναι, ὅτι οὐ πρότερον ἀπέδωκε τῷ πλήθει τοὺς νόμους πρὶν ἐλθὼν σὺν τοῖς κρατίστοις εἰς Δελφοὺς ἐπήρετο τὸν θεὸν εἰ λῷον καὶ ἄμεινον εἴη τῇ Σπάρτῃ πειθομένῃ οἷς αὐτὸς ἔθηκε νόμοις. Ἐπεὶ δὲ ἀνεῖλε τῷ παντὶ ἄμεινον εἶναι, τότε ἀπέδωκεν, οὐ μόνον ἄνομον ἀλλὰ καὶ ἀνόσιον θεὶς τὸ πυθοχρήστοις νόμοις μὴ πείθεσθαι. Ἄξιον δὲ τοῦ Λυκούργου καὶ τόδε ἀγασθῆναι, τὸ κατεργάσασθαι ἐν τῇ πόλει αἱρετώτερον εἶναι τὸν καλὸν θάνατον ἀντὶ τοῦ αἰσχροῦ βίου∙ καὶ γὰρ δὴ ἐπισκοπῶν τις ἂν εὕροι μείους ἀποθνῄσκοντας τούτων τῶν ἐκ τοῦ φοβεροῦ ἀποχωρεῖν αἱρουμένων. Ὡς τἀληθὲς εἰπεῖν καὶ ἕπεται τῇ ἀρετῇ σῴζεσθαι εἰς τὸν πλείω χρόνον μᾶλλον ἢ τῇ κακίᾳ.

………………………………………………………

ἐκπράττω (τὴν ζημίαν): εισπράττω χρηματική ποινή// ἀναιρῶ (ἐπὶ θεῶν): χρησμοδοτώ// πυθόχρηστος: αυτός που επικυρώθηκε από το μαντείο των Δελφών

Γ1. Να μεταφράσετε το παρακάτω απόσπασμα από το κείμενο που σας δίνεται: «Ἔφοροι οὖν ἱκανοὶ μέν εἰσι...... εὐθὺς παραχρῆμα κολάζουσι».  (Mονάδες: 10)

Γ2. Με βάση τα δεδομένα του κειμένου να αναφέρετε ποια διαδικασία ακολούθησε ο Λυκούργος προτού παραδώσει τους νόμους του στην πόλη και ποια θεωρούσε ως τη σημαντικότερη αρετή για τη ζωή των Σπαρτιατών. (Mονάδες: 10)

Γ3α. «Πολλῶν δὲ καὶ ἄλλων ὄντων μηχανημάτων… οἷς αὐτὸς ἔθηκε νόμοις»: να βρείτε τα επίθετα θετικού και συγκριτικού βαθμού που υπάρχουν στο χωρίο και στη συνέχεια να γράψετε τον ίδιο τύπο στον υπερθετικό βαθμό. (Μονάδες: 4)

Γ3β. «οἷς αὐτὸς ἔθηκε νόμοις»: να μεταφερθεί η πρόταση στον άλλο αριθμό. (Μονάδες: 1)

Γ3γ. «ἐπεὶ δὲ ἀνεῖλε τῷ παντὶ ἄμεινον εἶναι, τότε ἀπέδωκεν, οὐ μόνον ἄνομον ἀλλὰ καὶ ἀνόσιον θεὶς τὸ πυθοχρήστοις νόμοις μὴ πείθεσθαι»: από το χωρίο που σας δίνεται να εντοπίσετε τα ρήματα και να τα μεταφέρετε στον ίδιο τύπο του ενεστώτα. (Μονάδες: 2)

Γ3δ. «Ὡς τἀληθὲς εἰπεῖν καὶ ἕπεται τῇ ἀρετῇ σῴζεσθαι εἰς τὸν πλείω χρόνον μᾶλλον ἢ τῇ κακίᾳ»: να βρείτε τους ρηματικούς τύπους της περιόδου και στη συνέχεια να γράψετε το β΄ ενικό προστακτικής αορίστου στην ίδια φωνή. (Μονάδες: 3)

Γ4α. «Ὡς τἀληθὲς εἰπεῖν καὶ ἕπεται τῇ ἀρετῇ σῴζεσθαι εἰς τὸν πλείω χρόνον μᾶλλον ἢ τῇ κακίᾳ»: Να εντοπίσετε τη σύγκριση στην παραπάνω πρόταση επισημαίνοντας τον α΄ και β΄ όρο σύγκρισης και τον τρόπο εκφοράς του, καθώς και τη συγκριτική λέξη. Στη συνέχεια να αναδιατυπώσετε τον β΄ όρο σύγκρισης με άλλο ισοδύναμο τρόπο(Μονάδες3)

Γ4β. «Πολλῶν δὲ καὶ ἄλλων ὄντων μηχανημάτων καλῶν τῷ Λυκούργῳ εἰς τὸ πείθεσθαι τοῖς νόμοις ἐθέλειν τοὺς πολίτας, ἐν τοῖς καλλίστοις καὶ τοῦτό μοι δοκεῖ εἶναι, ὅτι οὐ πρότερον ἀπέδωκε τῷ πλήθει τοὺς νόμους πρὶν ἐλθὼν σὺν τοῖς κρατίστοις εἰς Δελφοὺς ἐπήρετο τὸν θεὸν εἰ λῷον καὶ ἄμεινον εἴη τῇ Σπάρτῃ πειθομένῃ οἷς αὐτὸς ἔθηκε νόμοις»: να βρείτε τις δευτερεύουσες προτάσεις του αποσπάσματος και να τις χαρακτηρίσετε ως προς το είδος και την εκφορά τους.(Μονάδες: 4)

Γ4γ. «καὶ γὰρ δὴ ἐπισκοπῶν τις ἂν εὕροι μείους ἀποθνῄσκοντας τούτων τῶν ἐκ τοῦ φοβεροῦ ἀποχωρεῖν αἱρουμένων»: Να βρείτε τον υποθετικό λόγο που λανθάνει και να τον αναλύσετε. (Μονάδες: 3)